Fortifiye

Endülüsteki Jerez bölgesinde Palomino Fino üzümlerinden elde edilen ve alkolle güçlendirilen sek şeri şarabının 148 fıçılık solera’sından seçilmiş 8 yıllık 28 ve 78. fıçılarının ürünü. Fıçılarda 8 yıl “flor” denilen maya tabakası altında dinlendirilmiş. Adı “iki palmiye” anlamına geliyor, 15.5 derece alkollü. Yarım litrelik şişede.

Koyu altın sarısı renkte. Burunda fındık, ceviz ve kavrulmuş badem çağrışımlı bukelerin ardından ekmek mayasını andıran kokular da hissediliyor. Damakta dolgun ve yağlı dokulu, hafif tuzlu, oksidatif tonlar ile kavrulmuş bademi andıran çeşniler bir arada. Normalde hafif olan Fino’nun zengin ve derin bir versiyonu. İdeal bir aperitif. 8-10 derecede kuruyemişler, yeşil zeytin ya da midye dolma, söğüş karides veya ahtapot gibi soğuk deniz ürünleriyle denenmeli.

30 avro ( + – ) (Avrupa’da) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.

Güneydeki Şeri bölgesi Jerez’in komşusu Montilla-Moriles’te İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki ilk hasatın ürünü. Güneşte kurutulmuş Pedro Ximenez üzümlerinden yapılan tatlı şaraba alkol eklendikten sonra 67 sene yıllanıp 2013’de şişelenmiş. 825 şişelik bir partinin 38. şişesi, 17 derece alkollü.

Siyahî kahverenkli. Burunda bukeler adeta patlayarak birbiri ardına yükseliyor: Pekmez, pestil, çikolata, keçiboynuzu, dut kurusu, günkurusu kayısı… Damakta olağanüstü yoğun, ağdalı, adeta akmıyor; kadehi boyuyor. İnsan kadehten içmek değil, bir şurup gibi kaşıkla yudumlamak istiyor. Ağızda yoğun bir tatlılık burukluk ve kekrelikle dengeleniyor, pekmezimsi tadlar çok uzun kalıyor. Güçlü bir yemeğin ardından sadece birkaç yudumu tatmin edebilecek bir dijestif. Ya da bir kadehi bir saate yayılarak ağır ağır içilebilecek bir meditasyon şarabı. “Ölmeden önce yudumlanacak şaraplar” listesinde mutlaka yer almalı…

250 avro ( + – ) (Avrupa’da) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.

Buckingham Sarayı’nın gıda tedariğini de yapan Londra’nın aristokrat mağazasının yılbaşı gecesi christmas pudding ile sunulmak için şişelettiği Madeira. Barbeito firmasınca Malvasia üzümlerinden yapılmış, yaşlı ve genç rezervlerden harmanlanmış. 19 derece alkollü, 37.5 santilitrelik şişede.

Gülkurusu renginde, turuncu tonlar da gözleniyor. Burunda okside ve karamelize bukeler ön planda. Damakta tatlılık yoğun, erik marmeladı ve elma çağrışımlı tadlara sahip. Kuru meyveli-kuruyemişli tatlılar, kuruyemişler ve çikolatalar eşliğinde yudumlanabilecek bir tatlı şarap. 12-14 derecede yudumlanmalı.

19.5 pound ( + – )  (İngiltere’de) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.

Adanın tek siyah üzümü olan Tinta Negra’dan doğal mayalarla 24-26 derecede mayalandıktan sonra çelik tanklarda üç ay kadar 45-50 derecede “pişirilip” ardından da 3 yıl fıçılarda dinlendirilmiş Madeira şarabının en tatlı çeşidi. 19 derece alkollü.

Gülkurusu renginde. Burunda da gülkurusu ve kuru erik çağrışımlı bukelere sahip. Ağızda dolgun, kurumeyvemsi notalar belirgin, beyaz üzümlerden yapılan Madeira’lardaki dengeleyici asidite yerine tatlılık ön planda. Tawny Porto’ları andırıyor. Hafif serinletilerek (14 derecelerde) aperitif olarak çerezler ve kuruyemişler eşliğinde ya da yemek sonrasında çikolatalar ve çikolatalı tatlılarla yudumlanmalı.

30 avro ( + – ) (Avrupa’da) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.

Atlas okyanusu üzerindeki Madeira adasında adaya 1700’lerde dikilmiş İtalyan kökenli üzümlerden yapılmış. Fermantasyon üzüm alkolü eklenerek durdurulup şekerler sabitlenmiş, litrede 77 gram şeker içeriyor. 20 derece alkollü, Decanter Dünya Şarap Ödülleri’nden “Yarışmanın en iyisi” ödüllü.

Yeşil röfleli koyu altın renginde. Olgun kayısı ve elma çağrışımlı bukelere oksidasyondan gelen ceviz ve fındık bukeleri eşlik ediyor, hafif tuzlu nüanslar da hissediliyor. Tatlılık canlı bir asiditenin verdiği mayhoşlukla dengeleniyor, sek bir şarap gibi yudumlanıyor. Günün her saati, daha çok aperitif olarak yudumlanabilecek klas bir Madeira. 12-14 derecede içilmeli, kuruyemişlere eşlik etmeli.

100 dolar ( + – ) (ABD’de) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.

Atlas okyanusu üzerindeki Madeira adasına Girit’ten getirilerek dikilen ilk üzüm Malvasia’dan (Malmsey) yapılıp 14 sene Amerikan meşe fıçılarında yıllandıktan sonra 22’de 2 bin 600 adet şişelenmiş tek hasat ürünü tatlı Madeira. Fermantasyon üzüm alkolü eklenerek durdurulup şekerler sabitlenmiş, litrede 125 gram şeker içeriyor. 20 derece alkollü. Decanter dergisinden 97puanlı.

Koyu kehribar renginde, altın sarısı ışıltılar da gözleniyor. Burunda turunç marmeladı, kuru meyve ve kavrulmuş fındık çağrışımlı bukeler ön planda. Damakta dolgun, akıcı ve çok zengin, tatlımsılık belirgin bir asiditeyle dengeleniyor, limonsu nüanslar hissediliyor. İpeksi dokulu, çok zarif içimli, mükemmel bir aperitif ve dijestif. 15 derecede hafif serin yudumlanmalı, “keyif şarabı” olarak tek başına içilmeli.

130 dolar ( + – ) (ABD’de) Fiyatlar tadımın yapıldığı tarihe aittir.